Selçuk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi restorasyonu
Kapsam
İstanbul’un Fatih ilçesindeki Selçuk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin (eski adıyla Selçuk Kız Enstitüsü) restorasyonu, İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) denetiminde İŞ-YAP İnşaat tarafından yürütülüyor. 1922 yılında inşa edilen yapı, Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi’nin (Neoklasik Türk Üslubu) örneklerindendir. İşin amacı, yapıyı niteliksiz eklerinden arındırmak, depreme karşı güçlendirmek ve özgün durumuna uygun biçimde onarmaktır.
Yapının tarihsel ve mimari değeri
Millet Caddesi üzerindeki yapı “E” plan şemasına ve anıtsal bir cepheye sahiptir. Dönemin karakteristik özelliği olan sivri kemerli pencereler, geniş saçaklar ve volta döşeme (çelik kiriş arası tuğla tonoz) sistemi, yapının korunan başlıca özgün öğeleridir. Giriş cephesinde bulunan ancak zamanla kaybolan, Mazhar Resmor imzalı ahşap örgü etkili vitray pencereler arşiv fotoğraflarından araştırılıyor; bu pencereler özgününe uygun malzemeyle yeniden yapılacak.
Uygulanan yöntemler
Malzeme ve taşıyıcı sistem incelemeleri, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ve alanında uzman akademisyenlerle iş birliği içinde yürütülüyor.
1. Yapısal güçlendirme ve deprem güvenliği
Yığma duvarlarda ve taşıyıcı sistemde yapılan yassı kriko (flat-jack), kayma (shear) ve sonik testlerde duvar içlerinde boşluklar ve malzeme yorgunluğu tespit edildi. Bu verilere göre seçilen yöntemler:
- Enjeksiyon: Duvar içindeki boşluklar, özgün dokuyla uyumlu hidrolik kireç esaslı şerbetle dolduruluyor.
- Bazalt file ve donatı: Zayıf bulunan duvar yüzeylerinde, yapıya ek yük getirmeyen yüksek dayanımlı bazalt güçlendirme filesi ve paslanmaz çelik donatı kullanılıyor.
2. Volta döşemelerin onarımı
Yapının özgün döşeme sistemi olan volta döşemelerde zamanla oluşan korozyon ve form bozukluğu (düzleşme) gideriliyor. Duvarlar askıya alınarak çürümüş çelik putreller yenileniyor; bozulmuş tuğla tonozlar özel imalat tuğla ve hidrolik kireç harcıyla, geleneksel yöntemle yeniden örülüyor.
3. Muhdes eklerin sökülmesi ve kapatılmış odalar
Yapıya sonradan eklenen betonarme plaklar ve muhdes duvarlar sökülüyor. Rölövede tespit edilemeyen, restitüsyon araştırmasında ortaya çıkarılan B09 ve B10 numaralı odalar, örülerek kapatılmış kapılarının açılmasıyla yeniden kullanıma kazandırıldı.
4. Çatı ve cephe restorasyonu
Bozulmuş durumdaki çatı tamamen söküldü; yerine ısı ve su yalıtımlı, Marsilya tipi kiremit kaplı yeni bir ahşap çatı kurulacak. Cephedeki niteliksiz PVC doğramalar sökülerek yerlerine birinci sınıf meşe keresteden imal edilen ahşap pencereler takılıyor.
Bugüne kadar yapılanlar
- Zemin ve yapı etüdü: Muayene çukurları, sondaj ve yerinde testlerle (sismik, sonik, flat-jack) temel ve duvarların durumu belirlendi.
- Araştırma raspası: Kalem işi ve duvar boyalarından numune alınarak özgün renkler belgelendi; iç ve dış cephede sıva raspası yapıldı.
- Temel ve duvar güçlendirme: Bodrumda derzler açılarak enjeksiyon uygulandı; kuzey cephede temel altı polimer enjeksiyonu, çevre drenajı ve su yalıtımı tamamlandı.
- Çatı ve döşeme sökümü: Kiremitler ve ahşap çatı söküldü, özgün karolar korunarak kaldırıldı; duvarlar askıya alınarak volta döşemeler açıldı.
- Yeni taşıyıcı düzen: Betonarme hatıllar dökülüyor, kumlanıp antipas uygulanan çelik putreller yerine konuyor; volta döşemenin tuğla tonozları yeniden örülüyor.
Kasım 2026 itibarıyla sahada hatıl, putrel ve volta döşeme imalatı sürüyor; çatı imalatının ardından ince restorasyon işlerine geçilecek.
Proje künyesi
- Yüklenici: İŞ-YAP İNŞAAT TURİZM VE TİC. LTD. ŞTİ.
- İşveren idare: T.C. İstanbul Valiliği YİKOB
- Konum: Fatih, İstanbul
- Tarih: 2025 - Devam Ediyor